Trefwoorden: dagelijks leven

Een maand naar Bali

Ik ga vandaag, 4 december, een maand naar Bali. Vier weken genieten. Sinterklaas heeft net zijn zak met cadeaus al langs gebracht, een dagje eerder. De kinderen maakten zich al zorgen hoe dat nu moest, als we er 5 december niet zouden zijn. Sint had, heel attent, leuke spullen voor de reis in de zak gestopt. De oudste had een mooie brief naar Sinterklaas geschreven en hij heeft goed geluisterd. Ze zit, dit jaar voor het eerst, in het complot en ik heb er erg van genoten.

Ik ga in Ubud een week een training volgen bij Amy Rachelle (www.amyrachelle.com). Een week met yoga, meditatie en emotioneel werk voor mij en mijn lief. Voor de overige weken gaan we wat rondtrekken en op het strand liggen. Alleen jammer dat de kinderen eerst twee weken naar een locale school gaan (www.pelangischoolbali.com). Anders kregen we geen toestemming om ze midden in het jaar van school te halen. Ik heb verder mijn opblaasbare meditatiekussen bij me en een mooi boek van Tsoknyi en een boek van Sue Johnson over relatietherapie. Kortom, ik heb er zin in.

Ik wens iedereen in Nederland goed feestdagen. Ik heb veel zin in het komende jaar en ik hoop jullie dan weer te treffen.

Het orgineel van deze weblog staat op www.dezilverster.nl/blog.php?a=2009-12-04.
Copyright © Peter Hofstee, de Zilverster Coaching. Alle rechten voorbehouden.

Waar leef ik voor?

In de VPRO gids van vorige week (1 t/m 7 augustus) stond een artikel^[1] over Wilco van Rooijen. Wilco is bergbeklimmer en was betrokken bij het drama op de K2 in 2008, waarbij 11 klimmers omkwamen bij de afdaling. Kennelijk zijn er in die week ook twee documentaires op tv geweest, maar die heb ik gemist.

Wat ik bewonder aan Wilco is dat hij zelf de afdaling net overleefd heeft en toch besluit om door te gaan met waar hij in geloofd. Hij zegt: “Als ik met de auto netjes tachtig rijd en ik krijg een ongeluk, ga ik de volgende keer best weer tachtig rijden.” Naar zijn idee neemt doet hij er alles aan om het veilig te doen plaatsvinden en neemt geen buitengewone risico’s. Ik voel hier veel sympathie voor. Natuurlijk zijn er risico’s in het leven en daar moet je rekening mee houden, maar als je je er door laat bepalen, dan schiet het niet op. Dan kun je maar beter niet eens uit de luiers komen. Wilco zegt dat hij zich veel heeft moeten verdedigen en nog steeds moet. Hij verbaast zich daarover: “Er komen dagelijks mensen om in het verkeer, dat vinden we heel normaal.” Ik ben het met hem eens (zie de weblog: veiligheid is een illusie).

Wat me verder trof aan het artikel is zijn uitspraak: “Misschien worden wij klimmers maar veertig, maar dan hebben we wel alles eruit gehaald wat erin zat. Honderd worden is voor mij geen doel op zich.”. Juist! Daar kan ik wat van leren!

Ik ben sinds een tijdje met levende voeding (raw food) bezig en kan daar best fanatiek in zijn. Waarom iets eten als het niet goed voor je is, en niet goed voor je energie? Nu zit daar wel wat in, maar ik zie ook dat ik gemakkelijk iets oversla. Namelijk, waar leef ik dan voor?

Ik herken het als Wilco stelt: “Als ik dat dan uitleg, worden mensen wakker geschud uit hun eigen situatie. Ze denken: shit, wat doe ik nou eigenlijk met mijn leven?” Dat geldt ook voor mij, wat doe ik eigenlijk met mijn leven? Gaat het me om gezondheid, of om ten volle leven? Dat laatste klopt veel meer, goed in mijn energie zitten en gezondheid zijn handig, maar niet essentieel. Mensen als Gandhi en Nelson Mandela hebben zijn ook niet primair bezig geweest met hun gezondheid, maar hebben wel een belangrijke bijdrage geleverd.

Ik herinner mezelf elke ochtend (nou ja, sinds februari dit jaar) bij mijn meditatie aan mijn motivatie: “Ik wil krachtig, gevend, speels en zonder negativiteit aanwezig zijn in de wereld en anderen motiveren en steunen om een verlicht leven te leiden, met diep besef van mijn beperkte vermogens.” Daar gaat het me om, en niet zozeer om gezondheid of voeding, ook al kan het een beetje helpen.

De documentaire over de K2 is vanavond in de herhaling op Discovery Channel. Kijken!

---

^[1] Elja Looijestijn (2009). ‘We zijn niet heel erg geschrokken’. VPRO gids, 31(1 t/m 7 aug), 12-13.

Het orgineel van deze weblog staat op www.dezilverster.nl/blog.php?a=2009-08-09.
Copyright © Peter Hofstee, de Zilverster Coaching. Alle rechten voorbehouden.

Trots en leegte

Na de vorige weblog van 25 mei, waarin ik mijn reacties op het radio-interview verwoord, is er een nieuwe reactie langsgekomen, namelijk mezelf helemaal fantastisch vinden (narcistische reactie). Ik zie dat als een variant op de voorgaande reacties van stress en de criticus.

In de zelfpsychologie^[1] het narcistische zelf een structuur in iemands zelfervaring. Normaal narcisme is een ontwikkelingsfase in de kindertijd en leidt tot een realistisch zelfgevoel, doelstellingen en idealen. In het volwassen leven gaat het om een overdreven gevoel van grootsheid of bijzonder zijn, samengaand met arrogantie en ongevoeligheid of juist grote gevoeligheid voor de waardering van anderen.^[2] Kern is dat het gevoel van grootsheid niet aangetast mag worden en voortdurend bevestigd moet worden. Die noodzaak voor bevestiging kan verschillende vormen aannemen, zoals alleen met ‘bijzondere’ mensen om willen gaan, alleen door de beste trainer/arts/leraar bijgestaan willen worden, woedend reageren op kritiek of de kritiekgever helemaal afkraken en het contact verbreken.

Golfbeweging

Terugkijkend kan ik de hele golfbeweging zien van afgelopen twee weken. Het begon met de schrik om uitgenodigd te worden voor een interview. Dit activeerde een stressresponse. Na het interview werd de criticus actief. Na een paar dagen van herstel en realisme werd de narcist in mij actief.

De stressreacties heb ik hanteerbaar gemaakt door er bij te blijven (mindfulness) en het gesprek voor te bereiden. Door hulp te vragen en onder ogen te zien dat ik hier wat te leren heb, was er geen sprake van narcisme. De criticus ken ik en liet ik gewoon uitrazen zonder er te veel aandacht aan te geven.

Terugkijkend startte de narcistische fase afgelopen dinsdag. Mede door leuke reacties van cursisten van mij. En ook omdat ik me ging ontspannen met dat ik tevreden was.

Onderliggende leegte

Zijnsoriëntatie kijkt naar al deze reacties als een poging om een onderliggende leegte te bedekken. Leegte in de zin van psychologische leegte, niet een existentiële of spirituele leegte. Leeg staat hier voor het niet aanwezig kunnen zijn bij een gemis en daardoor geen eigen vorm aan kunnen nemen. Het is op psychologisch niveau leeg zijn van zelf, doordat er geen zelfstructuur gevormd is op een bepaald terrein.

De leegte waar het bij mij om draait is ‘iets niet kunnen’. Psychologisch staat dat gelijk met ‘niet van waarde zijn’. Dat betekend dat er dan niet van mij gehouden kan worden, een gemis van steun. Elk appèl om iets te presteren kan deze leegte activeren. Daarmee kan ik de stressresponse snappen, het is een fysiologische reactie op de psychologische/kinderlijke angst van niet gesteund zijn.

De criticus en de narcistische reactie zijn te snappen als pogingen om wel goed te zijn. De criticus doet dat door vooral op alle gebreken te wijzen en te pushen om daar iets aan te doen. De narcist door domweg alle gebreken te ontkennen en alleen bezig te zijn met zich fantastisch voelen.

Ik ken verder nog een teruggetrokken reactie: passief en hopeloos worden. Iets wat in het hele proces tussendoor af en toe de kop op stak. In Zijnsoriëntatie termen zijn de eerder genoemde reacties vormen van strategisch gedrag: een actieve poging om in de buitenwereld het gemis te herstellen. Zie voor details over dit onderwerp de literatuur^[3] en de structuur over teruggetrokken en strategisch zelf.

Dankwoord

Met dank aan Muike Mutsaers voor de leerbegeleiding van de afgelopen jaren waarin we intensief gewerkt hebben met mijn narcistische tendensen en het broze zelfbeeld dat daaronder ligt. En met de spirituele discipline om daar midden in te gaan staan en het te herkennen als pogingen om heelheid te leven. In die zin zijn de psychologische leegte en het neurotische gedrag van de psyche om daar mee te dealen al helemaal perfect.

---

^[1] Wolf, M.H.M. de (2002). Inleiding in de psychoanalytische psychotherapie: ontwikkeling, psychopathologie, diagnostiek en behandelvormen (2^de druk). Bussum: Uitgeverij Coutinho. Blz. 66-78.

^[2] Blz. 168 uit bovenstaand boek.

^[3] Paula van Lammeren, Rianne van Rijsewijk (2002). Geïnspireerd leven en werken: over de vreugde en vrijheid van zijn. Utrecht/Antwerpen: Servire.

Het orgineel van deze weblog staat op www.dezilverster.nl/blog.php?a=2009-05-31.
Copyright © Peter Hofstee, de Zilverster Coaching. Alle rechten voorbehouden.

Radio interview – spelen met stress

Ik kreeg, out of the blue, een uitnodiging voor een radio interview op Amsterdam FM (zie het transcript). Ik vond het voortraject, het gesprek zelf, en ook mijn eigen reacties na afloop van het gesprek een goede training in omgaan met leven in het moment zelf en met stress. Want, ik vond het spannend!

Schrik en herstel

Zaterdag 16 mei kreeg ik een email van Gwen Hostege, van Amsterdam FM, met de vraag om iets over mijn activiteiten te vertellen. Ik las deze email ’s avonds, na een inspirerende studiedag over hechting en relatietherapie. Mijn eerste reactie was schrik. Ik heb het maar een nacht laten liggen. De zondagochtend na de meditatie herinnerde ik mij dat ik in het najaar benaderd was voor een interview (door de RVU, voor het TV programma ‘niet gelukkig geld terug’) en toen hield ik het af. Ik had allerlei ‘goede’ redenen, maar later had ik er spijt van. Dan maar bang zijn en eventueel mislukken. Liever daar mee dealen, dan met het veilig houden voor mezelf.

Ik besloot ook dat het handig was om steun te vragen. Gewoon realistisch zijn dat ik geen media-ervaring heb en hulp kan gebruiken. Dit gaat in tegen mijn neiging dat ik alles al moet kunnen en de aanname daaronder dat ik anders niet de moeite waard ben. Ik moest direct aan een vriend van mij denken, Harry Brockhus. Harry was bereid om me bij te staan en ik voelde me ontspannen.

Ik heb Gwen die zondag teruggemaild en heb haar maandag gebeld om te horen wie het is. De vragen die ik had ben ik al weer vergeten. Bij nader inzien waren die niet zo belangrijk. Ik wilde mezelf geruststellen door te voelen met wie ik te maken had. Verder heb ik nog een stukje van het programma van een vorige donderdag beluisterd via het internet en dat kwam me goed over.

Voorbereidingen: stress

Het interview was op donderdag en in de loop daar naar toe begon ik me af te vragen wat ik zo te vertellen heb. Ik heb mezelf veel geplaagd met: ‘onbenullig’ of ‘veel te vaag’ en angstbeelden van wat er allemaal mis kan gaan in een interview. Ik mediteer graag en regelmatig en mijn manier om met dit soort zaken om te gaan is ze mee te nemen in de meditatie. Ik neem de laatste maanden een fase in de meditatie waarbij ik ten volle aanwezig ben in wat er in mij rondgaat. Ik ‘kijk’ er recht in en herken het als één van de sensaties die langskomen. Het ene moment een ademhaling, dan een denigrerende gedachte. Het volgende moment het geluid van een vogel (ik mediteer in de tuinkamer), dan de heftigheid van angst. Er is geen verschil in gewaarzijn daarvan. Het zijn vormen van leegte.

Voorbereidingen: elevator pitch

Nog niet zo lang geleden had ik informatie gekregen over een workshop voor het schrijven van een elevator pitch. Die workshop heb ik niet gevolgd, maar ik had wel – via de website van het NOBCO – de sheets bemachtigd. Een elevator pitch is een korte boodschap van 100 woorden met een lengte van 40 seconden waarin je verteld wie je bent, wat je doet en wat de ander daar aan heeft. Verder moet het nog je eigen enthousiasme uitstralen. Naast de sheets heb ik nog twee websites gebruikt om me te helpen: www.lancelots.nl en www.carrieretijger.nl.

Ik heb alle tijd die ik over had, naast de sessies en cursussen die ik geef, besteed aan de voorbereiding. Naarmate het tijdstip vorderde liep de stress op. Ik dank de meditatie dat de stress er mocht zijn. Om zo mijn concentratie te versterken om me voor te bereiden. Het gesprek met Harry confronteerde me met hoe lastig ik het vind om in eenvoudige woorden uit te leggen wat ik nu precies doe en wat iemand anders daar aan heeft. Hij bracht me op de idee van de pauzeknop in je hoofd, het genieten en je gelukkiger voelen.

Onderweg

Kortom, ik was voorbereid, had een openingszin bedacht en nog een zin om mee af te sluiten. Een half uur voordat ik weg moest besloot ik nog mijn tanden te poetsen en een schone blouse te strijken. Niet dat iemand me ziet op de radio en niet dat ik met mijn uiterlijk bezig ben – eerder te weinig volgens vriendinnen – maar ik wilde leuk voor de dag komen.

Uiteindelijk ging ik later weg dan bedoeld, maar stevig doorfietsend naar de Centrale Bibliotheek bij het centraal station kwam ik daar toch nog 20 minuten te vroeg aan. Aangekomen in de studio tref ik daar Stef de Beurs aan, ook wachtend op een interview en, als de muziek draait, komt Gwen Holstege zich voorstellen. Ze stelt voor, aangezien ik zo vroeg ben, om er maar direct bij te komen zitten.

Ik kon ondertussen door de spanning niet heel goed nadenken en beslissen, dus heb ik er maar mee ingestemd. Of dat het juiste was of niet zal ik nooit achterkomen, het gaf me in ieder geval de gelegenheid om aan de situatie te wennen, want de focus ging eerst naar Stef en zijn werk.

Interview

Het interview zelf ging in zo’n tempo, dat ik geen tijd ervoer om na te denken. Ik had trillende handen, zweette stevig en merkte dat ik weg wilde. Ik had moeite om naar Stef te luisteren en de vragen te snappen. Het hielp dat ik bewust mijn adem kon voelen en mijn aandacht naar het zitten op de stoel bracht. Maar dan nog, dat tempo, proberen om snel en juist te antwoorden, te reageren op wat Stef inbracht, niet teveel pauzes, geen ‘eh’ zeggen.

Ik ben van mezelf wat teruggetrokken, invoelend, neem de tijd om antwoorden te formuleren, breng nuance aan. Dus zeker niet snel, ad rem, ponerend, direct met een antwoord klaar. Als ik de opname terugluister, dan valt me de haast op waarmee ik reageer. En dat ik mijn eigen lijn niet gevolgd heb. Het ging vooral over stress, maar ik heb het bewustzijnswerk overgeslagen en over Zijnsoriëntatie, toch mijn basis, geef ik een slordig antwoord.

O ja, mijn openingszin en slotzin zijn helemaal niet langs gekomen. En natuurlijk stelt de interviewster vragen die ik niet had voorbereid. Zo gaat dat kennelijk.

Criticus en bekkaf

Na afloop heb ik nog een kort en leuk gesprek met Stef. Ik merk dat ik ondertussen alleen maar kritiek heb op mezelf, de antwoorden die ik gaf afkeur, mezelf stom vind, et cetera. Maar goed, ik geef mijn meditatieles in Aurora en tijdens deze les valt me op hoe moe ik me voel. Na afloop heb ik nog mijn raw-food support groep en kan ik weinig inhoudelijks vertellen over het interview. Gelukkig ken ik dit van mezelf. Als die criticus in mijn hoofd eenmaal bezig is, dan weet ik dat het niet klopt, maar ik kan nog niet een ander geluid laten horen. Behalve dan, me er niet aan storen, rustig aan doen en wachten tot zij – mijn criticus is vrouwelijk – wat bedaard is. Ik ben wel weer geschrokken van haar heftigheid.

Ik heb die nacht heel lang geslapen. Gelukkig was het goede vrijdag en hoefden de kinderen niet naar school. Ik heb die vrijdag niet veel gedaan, behalve de opname van internet afgehaald. Mezelf terugluisteren leek me vreselijk en kon ik ook niet. Diezelfde avond ben ik samen met de kinderen naar bed gegaan, rond half negen. Ik heb elf uur geslapen. Zo slopend was deze ervaring kennelijk voor mij.

Herstel

Die zaterdag heb ik veel tijd genomen om boodschappen te doen en huishoudelijke taken. Ik was nog steeds moe, maar begon weer wat zin te krijgen. Dus ik ben bezig gegaan met het bewerken van de opname (omzetten naar mp3, muziek eruit knippen). En ik had zowaar zin om eens naar mezelf te luistern. En dat viel me reuze mee. Los van de puntjes die ik eerder noemde, van gebrek aan rust bij mezelf en mijn eigen lijn te veel loslaten.

Wat overblijft, is een goed gevoel, waardering voor mezelf, een leerervaring en een aantal korte punten om mijn werk beter over te brengen (met dank aan Harry Brockhus).

Ook ben ik heel blij dat ik een mailing rondgestuurd heb over het interview. Daardoor kreeg ik veel steunende reacties vooraf en een aantal leuke reacties achteraf.

Het orgineel van deze weblog staat op www.dezilverster.nl/blog.php?a=2009-05-25.
Copyright © Peter Hofstee, de Zilverster Coaching. Alle rechten voorbehouden.

Veiligheid is een illusie

Na de aanslag op ons Koninklijk Huis, op Koninginnedag 2009, wil ik graag wat schrijven over de roep om meer veiligheid op allerlei terreinen in de samenleving. Ik snap de geschoktheid, was ik ook, en ook het verlangen dat dit niet meer zal gebeuren. En ik ben van mening dat het leven fundamenteel onzeker is. Niet alleen omdat de dreiging van een eenling zo moeilijk aan te pakken is of dat een terroristische cel lastig te ontdekken en infiltreren is. Ook niet omdat statistisch gesproken de kans dat je een ongeluk krijgt vele malen groter is dan de kans dat je slachtoffer wordt van een aanslag. Zo komt op de site van consument en veiligheid de categorie aanslag helemaal niet eens voor. Wel sport, verkeer, werk en vrije tijd.

Ziekte, lijden en dood

Maar volgens mij zit het fundamenteler. Om te beginnen zijn mensen nu eenmaal kwetsbaar voor ziekten. Ze worden oud en ziek en gaan uiteindelijk dood. U, ik, wij allemaal doorlopen dat proces. Dit proces, op wat voor manier dan ook, is niet te stoppen.

Menselijke kwetsbaarheid

Fundamenteler dan dat ben ik als mens kwetsbaar. Iedereen, die toevallig een mes heeft kan mij van achteren neersteken. En ik kan daar niets tegen doen. Ik liep gisteren op het Amstelstation en moest door een groepje slenterende jongeren lopen. Ik bedacht me in een flits dat ik weerloos zou zijn als ze het op mij gemunt zouden hebben. Er gebeurde natuurlijk helemaal niets, maar het maakte me kort bewust van mijn kwetsbaarheid.

Elk moment is fris

Nog fundamenteler is dat elk moment nieuw en fris is. Longchenpa^[i] schrijft over het ‘snel bewegend ongerept gewaarzijn’^{(p 16)} en dat ‘wat verschijnt nooit wordt wat het lijkt te zijn’^{(p 23, 24)}. Zoals ik dat snap is dat er voortdurend impulsen in mijn geest verschijnen: emoties, gedachten, tjilpende vogels, het gezoem van een mug. En als ik daar helemaal zonder vooringenomenheid bij blijf, dan is het elke keer weer een verrassing wat er nu zal gebeuren, of het nu binnenin of buiten mij is. En dat wat er ook verschijnt, het veranderd voortdurend op een voor mijn conceptuele geest onnavolgbare wijze.

Als ik open aanwezig kan zijn bij elke conceptuele of emotionele reactie in mij bij het ontmoeten van iemand, zonder verwachting en zonder oordeel, dan voel ik hoe het mysterie van diep contact zich kan ontvouwen. Elke vorm van waakzaamheid van mijn kant, en poef, weg contact.

Zonder vrees zijn

Ik vind het zonde van mijn tijd om waakzaam te zijn, zoals onze regering ons oproept. Dat wil niet zeggen dat je maar passief moet zijn. Maar, ik wil me niet door angst laten leiden. Een vriendin van mij zei laatst: “Liever dat mijn handtas gestolen wordt dan dat ik er de hele tijd angstig op moet letten”. En daar ben ik het helemaal mee eens.

Ik vind het pijnlijk dat sommige mensen zich angstig laten maken door een verloren tas op een station of dat een verdacht pakketje in een trein het hele spoor ontregeld. Als Nelson Mandela bang was geweest, of Ghandi, of Winston Churchill, of de mensen van Amnesty International, dan zouden we nu een heel andere wereld hebben.

Ik ben heel erg blij met de reactie van onze Koningin Beatrix, die weliswaar zeer geschokt is, maar ook graag in het openbaar wil blijven verschijnen op Koninginnedag. Ik ben blij met ons Koninklijk huis. Hulde.

---

^[i] Hans Korteweg et al. (2004). Longchenpa – Het juwelenschip: een gids tot het besef van pure en totale aanwezigheid, het universeel scheppende principe. Cothen: Felix Uitgeverij.

Het orgineel van deze weblog staat op www.dezilverster.nl/blog.php?a=2009-05-17.
Copyright © Peter Hofstee, de Zilverster Coaching. Alle rechten voorbehouden.

90 seconden

Ik las een mooi boek van Jill Bolte Taylor^[i]. Ze is een neurologe die een hersenbloeding kreeg en van binnenuit kon navertellen wat er gebeurde^[ii]. Naast een heel persoonlijk verhaal geeft ze een heel mooie beschrijving van hoe de hersenen werken en het verschil tussen linker en rechterhersenhelft. Of beter gezegd, het verschil tussen talig, methodisch en lineair in de wereld staan of beeldend, invoelend en holistisch in de wereld staan. Maar waar ik het in nu over wil hebben is een ontdekking van haar over dat onze emoties maar 90 seconden duren en dan vanzelf uitdoven. Dat biedt handvaten om met angst, boosheid en stress om te gaan.

Limbisch systeem

Onze emotionele programma’s worden bepaald door het limbisch systeem. Onderdeel van het limbisch systeem zijn de amygdala, betrokken bij primitieve emoties zoals angst en agressie, en de hypothalamus, die het autonome zenuwstelsel reguleert door middel van hormonen. Dit is hetzelfde systeem dat ook betrokken is bij stressfysiologie (zie de weblog over stressresponse).

De programma’s van het limbisch systeem worden automatisch opgeroepen, voordat onze frontale cortex inschakelt. Dat is waar ons vermogen om te plannen en na te denken zit (zie de weblog over aandachtsvernauwing). Dus voordat we cognitief kunnen reageren is bij heftige emoties (angst of boosheid), ons limbisch systeem al actief en stromen de bijbehorende hormonen al door ons lichaam. Maar, na 90 seconden is dit systeem uitgewerkt en zijn de hormonen uit onze bloedsomloop weggespoeld. De amygdala schakelt in eerste instantie de frontale cortex trouwens uit, want het gaat om een snel overlevingsmechanisme in geval van gevaar en voor rustig nadenken is dan geen tijd. Vechten of vluchten, dat zijn de opties en daar wordt je lichaam op voorbereid.

Heftigheid duurt maar 90 seconden

Wat Jill Bolte Tayler mooi beschrijft (o.a. in hoofdstuk 17 ‘Ken je macht’) is dat als een heftige emotie langer duurt, dus als je heel lang boos of bang bent, dat je dan zelf het systeem aan blijft jagen. Echter, dat is, na 90 seconden, een keuze (hoewel mogelijk vanuit een psychisch automatisme). Dus de kunst is om bij heftige emoties te accepteren dat ze starten, er gewoon bij te blijven en er niet mee door te gaan.

Wat te doen?

Een beter antwoord is er met aandacht (wakkerte of mindfulness) bij te blijven. De heftigheid komt op, ik voel de volle energie, hoe het door me heen raast, hoe ik wil reageren en het gevoel van urgentie. En ik laat elk oordeel, elke nagedachte los. En als nagedachte opkomt, dan ga ik er niet in door. De heftigheid dooft dan van zichzelf uit en kan ik rustig nadenken waar het mee te maken heeft en of ik iets wil doen of zeggen of juist helemaal niet.

Eerst leek dat eigenlijk ongelooflijk, vanwege mijn neiging om erg in emoties te geloven en direct te reageren, maar nu zie ik dat ze er helemaal zijn en me tegelijkertijd niet hoeven te dicteren. Dat geeft me vrijheid om te reageren zoals passend is. Ik snap ook ineens grootmoeders advies om tot 10 te tellen.

Niet gevoelloos

Even voor alle duidelijkheid: het gaat niet om emoties onderdrukken of gevoelloos worden. Om te beginnen lukt dat niet, het limbisch systeem is al volop actief voordat jij door hebt wat er speelt en voordat je dus iets kunt onderdrukken of negeren. De waarde zit erin dat je emoties volledig hun gang laat gaan, het effect op jezelf erkent en daar rustig bij aanwezig blijft zonder er op door te gaan.

---

^[i] Dr. Jill Bolte Taylor (2008). Onverwacht inzicht: het persoonlijke verhaal van een neurologe over haar hersenbloeding. Utrecht/Antwerpen: Kosmos Uitgeverij.

^[ii] Zie ook een lezing van haar op: www.youtube.com/watch?v=UyyjU8fzEYU.

Het orgineel van deze weblog staat op www.dezilverster.nl/blog.php?a=2009-03-19.
Copyright © Peter Hofstee, de Zilverster Coaching. Alle rechten voorbehouden.

Omgaan met afleiding

Afleiding is een van de stevige uitdagingen van deze tijd. Zeker voor kleine zelfstandigen als ik. Voordat ik het door heb ben ik een uur of twee uur op internet aan het grasduinen terwijl ik al associërend van het ene nieuwtje of feitje naar het andere ga. Aan het einde ben ik eigenlijk helemaal vergeten waar het me om te doen was. En voordat ik het weet is er weer een dag om waarin ik te weinig gedaan heb van waar ik me echt mee bezig wil houden.

Ik heb een aantal regels voor mezelf ingesteld die me beginnen te bevallen.

• Ik check mijn email nog maar één of twee keer per dag. Op dat moment zorg ik ook dat ik tijd heb om emails direct te behandelen. Dat voorkomt dat ik gestoord wordt door elke binnenkomende email en het zorgt er ook voor dat de lijst van zaken te doen op maat blijft.
• Nieuwsbrieven heb ik zo veel mogelijk afgezegd. Ik heb af en toe de angst dat ik niet mee kom en een belangrijk nieuwtje mis. Maar de waarheid is dat ik met alle leuke nieuwsbrieven en updates van RSS feeds, hoe goed bedoeld ook, voornamelijk tijd kwijt ben aan iets wat niet NU mijn aandacht hoeft te hebben.
• Ook skype en andere chat programma’s zet ik vaak op ‘away’ of ik schakel het hele programma uit. Als iemand me echt nodig heeft, dan weten ze me te vinden. Dat bespaart me ook het toegeven aan de neiging om even hallo tegen een bekende te zetten. De telefoon laat ik wel aan staan. Hoewel, als ik echt een stukje wil schrijven of een cursus wil voorbereiden, dan laat ik die ook wel eens uit. Geeft rust. En wie teruggebeld moet worden spreekt een berichtje in.
• Als ik me verveel of een klusje uitstel (meestal gaat de verveling daarover), staar ik een tijdje voor me uit en verveel me. Mijn neiging is om dan naar allerlei nieuwssites te gaan, of even snel de laatste updates rondom bijvoorbeeld mijn nieuwe telefoon te checken. Als ik even leeg voor me kijk, dan voel ik me na afloop van een paar minuten ‘vervelen’ weer helder worden en kan ik het vervelende klusje alsnog doen. Ik kan anders de hele dag verveeld heel druk bezig zijn. En dan ben ik na afloop van de dag erg moe, terwijl ik niet gedaan heb wat ik echt wil of van plan was. Dat geeft me dan pas echt een vervelend gevoel.
• Gewoon beginnen aan een stukje of les. Geen perfectie, niet eerst eindeloos zaken nazoeken of, nog erger, googlen. Want dan kom ik in een nieuws en feitjes verzamel mode en heb ik aan het einde van de geplande tijd geen tekstje of les. En ook weer een vervelend gevoel dat ik tijd te kort kom.
• Regelmatig pauzes inlassen of een korte meditatie. Het valt me op wat voor zegen dat is. Kennelijk is mijn doe-modus ook erg gemakkelijk af te leiden en onrustig in zijn aandacht. In een niet-doen modus (geen goed woord eigenlijk), kan ik mijn prioriteiten weer helder krijgen en, belangrijker, mezelf aansturen de juiste kant op. Het valt me dan ook op dat al die afleiding (van emails, chattende bekenden, nieuwsbrieven, het laatste nieuws, google) eigenlijk heel veel stress genereert. Vergelijkbaar met zappend televisie kijken. Daar word je moe van, terwijl je denkt dat de afleiding je goed doet!

Kortom: ik scherm me af voor alle ‘interessante’ zaken en richt me vanuit ontspannen genieten op wat ik wil doen. Een zachte discipline helpt me hierbij ook. En soms sta ik mezelf toe om mezelf ouderwets te verliezen.

Het orgineel van deze weblog staat op www.dezilverster.nl/blog.php?a=2009-02-21.
Copyright © Peter Hofstee, de Zilverster Coaching. Alle rechten voorbehouden.

Boosheid en onmacht

Ik heb afgelopen week een paar nachten minder goed geslapen. Boosheid en een gevoel van onmacht. Boosheid over onrecht en een idee van onmacht om dat ik daar iets aan kan doen. En dat afgewisseld met angst dat ik slachtoffer ben en daar niets aan kan veranderen. Ik ben getriggerd door de huidige financiële crisis, de manipulatie van door de Amerikaanse overheid van de publieke opinie over de oorlog tegen terrorisme en de paranoia van maatregelen voor ‘onze’ veiligheid.

Manipulatie en geld

Over de manipulatie van de Amerikaanse politiek van publieke opinie met leugens en halve waarheden zie o.a. de film Zeitgeist (www.zeitgeistmovie.com of Nederlands ondertitelt), maar ook de BBC documentaire ‘Why we fight’ (2005) op Canvas gisterenavond. Niet alleen Vietnam, maar ook de oorlog in Irak zijn gerechtvaardigd met een dreiging die er helemaal niet was, terwijl de president daar van wisten! Spelen met mensenlevens!

De financiële crisis raakt mij niet direct. Ik heb wel wat belegd, maar voor de lange termijn in een aantal aandelen en obligatie fondsen, dus ik neem aan dat zolang ik blijf zitten de lange termijn effecten meevallen. Maar ik ben boos over de schandalige beloning die de managers gekregen hebben van de omgevallen banken (zie hier voor Lehman Brothers, hier voor Fortis, en hier nog eens Fortis). Met als beloning voor zoveel mismanagement dat de overheden gerant zijn gaan staan voor de verliezen (bron Volkskrant 30 oktober).

Over de muziekindustrie wil al helemaal niet beginnen. Lees de weblog van Marco Raaphorst (bijvoorbeeld deze van 27 oktober). En dan de belachelijke schadeclaims bij downloaden of aanbieden van muziek. Terwijl is aangetoond dat file sharing het kopen van muziek bevorderd! Voor mijzelf herken ik dat. Ik koop weer meer muziek sinds ik op internet rondsnuffel.

En dan?

Bovenstaande is allemaal waar. Mijn verontwaardiging en ook de angst dat mij onrecht aangedaan wordt zijn ook helemaal echt. Maar dan? Ik kan er voor kiezen om cynisch te worden, verbitterd te geraken, boos te blijven, zelf ook paranoia te worden (‘het is de schuld van de Joodse samenzwering’ en meer van die geruststellende en nooit te bewijzen mythen). Ik koos afgelopen dagen voornamelijk voor boosheid, verontwaardiging en machteloosheid. In gedacht overwoog ik zelfs vlieglessen te nemen en het Pentagon binnen te vliegen met een vliegtuig. Dat zou ze leren! Maar als ik er rustig naar kijk, dan is dat niet wat ik echt wil. Èn het is niet waar het echt om draait.

Kwetsbaarheid en feilbaarheid

Tijdens de meditatie merkte ik dat ik met mijn reactie mijn kwetsbaarheid probeer te maskeren. Want waar gaan boosheid en verontwaardiging van weg? Van dat mij iets kan overkomen! Dat ik een kwetsbaar en sterfelijk menselijk wezen ben. Dus van het besef van de eerste van de 4 waarheden: er is lijden. Leven is lijden. Daar is fundamenteel geen ontsnappen aan. Dat toestaand, dat ik beschadigd kan worden, wordt ik rustig en in voel me levendig worden.

Als ik me verontwaardigt voel dan voel ik mij ook een beter dan de mensen waar het hier over gaat. “Ik zou dat nooit zo doen!” O ja? Eerlijk gezegd doe ik ook dingen die niet kunnen. Want hoe staat het met de ethische waarde van die fondsen waar ik mijn geld in heb zitten? Ik gaf mijn dochter straf terwijl ik later hoorde dat mijn zoon eigenlijk de veroorzaker was. In mijn boosheid weigerde ik mijn oordeel aan te passen. En mijn dochter was slachtoffer. Kortom, ook ik ben niet perfect. En dat vind ik niet zo prettig om bij stil te staan.

Aanwezig blijven

Tijdens mijn meditaties vandaag besloot ik om bij het besef van kwetsbaarheid en feilbaarheid te blijven. Dat leeft dus in mij, met alle psychische beweging en gevoelens die er bij horen. Maar naast al die heftigheid ervoer ik ook de rust van daarvan gewaar te zijn. Dat gewaarzijn was open en sensitief. Ik bemerkte weer hoe het gewaarzijn zelf helemaal los staat van de ervaring zelf. Dat het daar niet door aangetast wordt. Ik merkte hoe ik ging genieten van levendigheid van het geheel, van de boosheid, de kwetsbaarheid en mijn heftige reacties. Natuurlijk is er ook de heftigheid, maar ook teerheid en geraaktheid werden ervaarbaar. Lichamelijk ervoer ik daarbij dat ik me energiek voelde en warm. Ook terwijl ik er nu over schrijf kan ik dat weer ervaren.

Er recht in kijken

Ik herinnerde me tijdens de meditatie vanavond dat een instructie van Padmasambhava “welke verstoren emotie je ook ervaart, kijk in de emotie en deze komt zonder een spoor tot rust”^[i]. En een instructie van Longchenpa uit het Juwelenschip (Korteweg (2004) blz. 28): “Mocht [hartstocht] … oprijzen, besef dan ten volle hun innerlijk energie. … Kijk het volgende moment onbevangen naar deze toestand en ontspan in de aanwezigheid ervan. Dan wordt ieder van de vijf hartstochten die oprijst een pure aanwezigheid, bevrijd op zijn eigen plaats zonder te worden uitgesloten”^[ii]. Eerst zie ik veel zwartheid, heftige vormen. Naarmate ik me meer toe sta er echt helemaal in te kijken, en niet steriel te blijven maar om de heftigheid echt aan te gaan, voel ik meer kracht, helderheid, levendigheid en ook hoe ik gelijk ben aan de mensen die ik eerst zo veroordeel. Mij wordt duidelijk dat mijn boosheid een vorm van kracht is. En mijn onmacht eigenlijk trots is. In de trots zie ik hoe ik gelijk ben.

Wat te doen?

Naarmate ik mezelf daar meer in laat ontspannen realiseer ik me dat ik ook iets kan doen. Mijn intentie is om niet onrechtvaardig te zijn. Ik realiseer me dat ik niet in staat ben om de politiek van Amerika of Nederland of welk groot systeem dan ook te veranderen, maar ik kan kiezen om er zelf niet aan mee te doen of het in ieder geval niet erger te maken. Dat betekend niet dat ik daarmee beter ben dan iemand anders. In mijn onmacht dacht ik ook dat cynisme of agressie een goede response waren, maar dat was het niet. Dus ik neem mij voor om liefdevol en toch helder te blijven. Het zonder acht te scheppen op de gevolgen vergaren van rijkdom creëert lijden. Helder. Maar ik hoef dat niet erger te maken door zelf te lijden of anderen te laten lijden. Ook helder.

Persoonlijk voornemen

Ik neem me voor om richting mijn kinderen rustiger te kijken/luisteren wat er aan de hand is. En eerst tot 10 te tellen als ik boosheid voel opkomen. Om hen te zien als jonge mensen die al spelend en af en toe knokkend hun plek in de wereld veroveren. Om naar beste kunnen te doen wat ik denk dat goed is. En om mezelf te corrigeren als mijn inzichten veranderen of als ik het mis heb. Sorry te zeggen. Dat voelt stevig en waardig.

---

^[i] Hans Knibbe (2002). Het wijzen van de staf naar een oude man. Cirkel, 25.

^[ii] Hans Korteweg e.a (2004). Het juwelenschip: een gids tot het besef van pure en totale aanwezigheid, het universeel scheppende principe. Cothen: Felix Uitgeverij.

Het orgineel van deze weblog staat op www.dezilverster.nl/blog.php?a=2008-10-30.
Copyright © Peter Hofstee, de Zilverster Coaching. Alle rechten voorbehouden.